Genderscan

Deelname aan sportactiviteiten





Voelt iedereen zich welkom in jouw sportorganisatie?

Als organisatie wil je (wellicht) graag dat iedereen zich welkom voelt, maar dat is niet altijd zomaar het geval. Heb je bijvoorbeeld veel mannelijke leden en weinig vrouwelijke leden of vice versa, dan kan dit een drempel zijn om lid te worden van je organisatie. Zich welkom voelen gaat ook over jezelf kunnen zijn. Voelen je leden zich bijvoorbeeld veilig genoeg om open te zijn over hun seksualiteit of genderidentiteit (non-binair of trans)?

Wist je dat?

Uit onderzoek blijkt dat 81% van de homomannen jonger dan 22 jaar volledig of gedeeltelijk in de kast zitten in hun sportteam. Bij lesbische vrouwen jonger dan 22 jaar is dit 74%. Meer cijfers lees je hier. Ook trans personen kunnen drempels ervaren om actief te zijn binnen een sportorganisatie. Uit onderzoek blijkt dat 39,7% aangeeft dat ze zich niet op hun gemak voelen bij een sportclub en 36,8% aangeeft dat ze bang zijn voor de reacties van anderen binnen de sportclub. Een kwart van de trans personen die wil sporten, weet daarenboven niet of ze welkom zouden zijn op de club (meer lezen).




Je kan hier als sportorganisatie extra aandacht voor hebben door nadrukkelijk te communiceren dat iedereen binnen je organisatie welkom is, ongeacht geslacht, seksualiteit, genderidentiteit, afkomst, huidskleur, geloof, leeftijd … Ook door mee te werken aan campagnes van Sport Vlaanderen en je sportfederatie of sportdienst rond inclusie of door het uithangen van een regenboogvlag, kan je extra in de verf zetten dat iedereen in je sportorganisatie welkom is. Je leest hier meer over bij het thema ‘communicatie’. Daarnaast is het belangrijk om te reageren op discriminerende of stereotyperende uitspraken. Zo toon je dat je jouw woorden ook omzet in daden. Meer info hierover vind je bij het thema ‘grensoverschrijdend gedrag’.

Je kan hier als sportorganisatie extra aandacht voor hebben door nadrukkelijk te communiceren dat iedereen binnen je organisatie welkom is, ongeacht geslacht, seksualiteit, genderidentiteit, afkomst, huidskleur, geloof, leeftijd … Ook door mee te werken aan campagnes van Sport Vlaanderen en je sportfederatie of sportdienst rond inclusie of door het uithangen van een regenboogvlag, kan je extra in de verf zetten dat iedereen in je sportorganisatie welkom is. Je leest hier meer over bij het thema ‘communicatie’. Daarnaast is het belangrijk om te reageren op discriminerende of stereotyperende uitspraken. Zo toon je dat je jouw woorden ook omzet in daden. Meer info hierover vind je bij het thema ‘grensoverschrijdend gedrag’.

Je kan hier als sportorganisatie extra aandacht voor hebben door nadrukkelijk te communiceren dat iedereen binnen je organisatie welkom is, ongeacht geslacht, seksualiteit, genderidentiteit, afkomst, huidskleur, geloof, leeftijd … Ook door mee te werken aan campagnes van Sport Vlaanderen en je sportfederatie of sportdienst rond inclusie of door het uithangen van een regenboogvlag, kan je extra in de verf zetten dat iedereen in je sportorganisatie welkom is. Je leest hier meer over bij het thema ‘communicatie’. Daarnaast is het belangrijk om te reageren op discriminerende of stereotyperende uitspraken. Zo toon je dat je jouw woorden ook omzet in daden. Meer info hierover vind je bij het thema ‘grensoverschrijdend gedrag’.

Jouw antwoord: Ja, wij ondernemen acties zodat iedereen zich welkom en veilig kan voelen

Zijn de leden van je sportorganisatie een goede afspiegeling van de inwoners in je gemeente/het gebied waar je actief bent?

Trek je ongeveer evenveel vrouwen als mannen aan? Zijn er holebi, non-binaire of trans personen actief in je organisatie? Is je sportorganisatie actief in een gemeente met veel inwoners met een migratieachtergrond? Kan je dit terugzien in het ledenbestand van jouw organisatie of in het profiel van de deelnemers aan jouw activiteiten? 

Wist je dat?

Je makkelijk demografische gegevens van jouw gemeente kan terugvinden via de Gemeentemonitor of via Provincies in cijfers.

Wist je dat?

Meisjes en vrouwen met een migratieachtergrond minder vaak actief zijn in een sportorganisatie? Ook meisjes en vrouwen in armoede vinden moeilijk toegang tot sportorganisaties.

Wist je dat?

Statistisch gezien is de kans zeer klein dat er niemand uit de LGBTQI+ gemeenschap actief is binnen je sportorganisatie. In Vlaanderen wordt geschat dat 3% tot 8% van de bevolking holebi is (meer lezen). Cijfers over het aantal trans personen zijn moeilijk exact te bepalen. Wel staat vast dat deze groep groter is dan diegene die juridische en/of medische stappen ondernemen (meer lezen). Intersekse personen tot slot, dat zijn personen van wie de biologische geslachtskenmerken niet volledig overeenkomen met de klassieke M/V verdeling, maken naar schatting 1,7% van de bevolking uit (meer lezen). Ongeveer evenveel mensen hebben groene ogen of maken deel uit van een tweeling (meer lezen).




Het is als sportorganisatie niet altijd evident om een brede doelgroep te bereiken. Door samen te werken met scholen en/of met organisaties die werken met bepaalde doelgroepen kan je jouw ledenbasis verbreden. Ga actief het gesprek aan met personen die je nu niet bereikt en vraag naar de drempels die zij ervaren en naar wat zij op zoek zijn in een sportorganisatie. Aan de hand van een jaarlijkse tevredenheidsenquête kan je polsen naar wat je leden goed vinden en wat ze graag anders zien. Gaat iemand weg bij je sportorganisatie, denk er dan eens aan om een afscheidsgesprek te houden. Op die manier krijg je beter zicht waarom leden je organisatie verlaten. Hou ook rekening met het imago van je sportorganisatie. Dit kan bepaalde doelgroepen afschrikken. Door in te zetten op genderbewuste communicatie kan je hier op inspelen (zie het thema ‘communicatie’).

Het is als sportorganisatie niet altijd evident om een brede doelgroep te bereiken. Door samen te werken met scholen en/of met organisaties die werken met bepaalde doelgroepen kan je jouw ledenbasis verbreden. Ga actief het gesprek aan met personen die je nu niet bereikt en vraag naar de drempels die zij ervaren en naar wat zij op zoek zijn in een sportorganisatie. Aan de hand van een jaarlijkse tevredenheidsenquête kan je polsen naar wat je leden goed vinden en wat ze graag anders zien. Gaat iemand weg bij je sportorganisatie, denk er dan eens aan om een afscheidsgesprek te houden. Op die manier krijg je beter zicht waarom leden je organisatie verlaten. Hou ook rekening met het imago van je sportorganisatie. Dit kan bepaalde doelgroepen afschrikken. Door in te zetten op genderbewuste communicatie kan je hier op inspelen (zie het thema ‘communicatie’).

Het is als sportorganisatie niet altijd evident om een brede doelgroep te bereiken. Door samen te werken met scholen en/of met organisaties die werken met bepaalde doelgroepen kan je jouw ledenbasis verbreden. Ga actief het gesprek aan met personen die je nu niet bereikt en vraag naar de drempels die zij ervaren en naar wat zij op zoek zijn in een sportorganisatie. Aan de hand van een jaarlijkse tevredenheidsenquête kan je polsen naar wat je leden goed vinden en wat ze graag anders zien. Gaat iemand weg bij je sportorganisatie, denk er dan eens aan om een afscheidsgesprek te houden. Op die manier krijg je beter zicht waarom leden je organisatie verlaten. Hou ook rekening met het imago van je sportorganisatie. Dit kan bepaalde doelgroepen afschrikken. Door in te zetten op genderbewuste communicatie kan je hier op inspelen (zie het thema ‘communicatie’).

Jouw antwoord: Ja

Neemt jouw sportorganisatie initiatieven om een bredere doelgroep te bereiken?

Bijvoorbeeld door samen te werken met scholen of met organisaties die werken met bepaalde doelgroepen (bijvoorbeeld meisjes met migratieachtergrond). 

Zo werkte de Vlaamse Schermbond het project Schermen op School uit om meer kinderen in contact te brengen met de schermsport. Op die manier hoopten ze het aantal meisjes in de schermclubs te verhogen. Lees hun en anderen hun verhaal hier.

 




Er zijn heel wat zaken die je kan doen om een bredere doelgroep te bereiken.

  • Misschien kan je het aanbod van je sportorganisatie verbreden door bijvoorbeeld een gemengd team op te richten of een werking voor ouderen uit te werken.
  • Het organiseren van een toeleidingsinitiatief zoals een openclubdag, proeflessen of een buddysysteem kan helpen om de drempel te verlagen.
  • Door de bestaande diversiteit binnen je sportorganisatie te tonen, kunnen potentiële nieuwe leden zich gemakkelijker identificeren met de leden en medewerkers van je sportorganisatie.
  • Door samen te werken met de sportdienst of sociale partners in je gemeente kan je een nieuw doelpubliek bereiken.

Meer info lees je op de website van de Vlaamse Sportfederatie.

Wil je ongelijkheid aanpakken door een sportaanbod te organiseren voor één specifieke doelgroep? Dat heet een positieve actie en is juridisch toegelaten indien je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

  • Er is een duidelijke ongelijkheid vastgesteld.
  • Het onderscheid is gericht op het wegwerken van die ongelijkheid.
  • Het onderscheid is tijdelijk van aard.
  • Het onderscheid mag de rechten van anderen niet nodeloos inperken (= de proportionaliteitstoets).

Lees er meer over in ons advies.

Er zijn heel wat zaken die je kan doen om een bredere doelgroep te bereiken.

  • Misschien kan je het aanbod van je sportorganisatie verbreden door bijvoorbeeld een gemengd team op te richten of een werking voor ouderen uit te werken.
  • Het organiseren van een toeleidingsinitiatief zoals een openclubdag, proeflessen of een buddysysteem kan helpen om de drempel te verlagen.
  • Door de bestaande diversiteit binnen je sportorganisatie te tonen, kunnen potentiële nieuwe leden zich gemakkelijker identificeren met de leden en medewerkers van je sportorganisatie.
  • Door samen te werken met de sportdienst of sociale partners in je gemeente kan je een nieuw doelpubliek bereiken.

Meer info lees je op de website van de Vlaamse Sportfederatie.

Wil je ongelijkheid aanpakken door een sportaanbod te organiseren voor één specifieke doelgroep? Dat heet een positieve actie en is juridisch toegelaten indien je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

  • Er is een duidelijke ongelijkheid vastgesteld.
  • Het onderscheid is gericht op het wegwerken van die ongelijkheid.
  • Het onderscheid is tijdelijk van aard.
  • Het onderscheid mag de rechten van anderen niet nodeloos inperken (= de proportionaliteitstoets).

Lees er meer over in ons advies.

Er zijn heel wat zaken die je kan doen om een bredere doelgroep te bereiken.

  • Misschien kan je het aanbod van je sportorganisatie verbreden door bijvoorbeeld een gemengd team op te richten of een werking voor ouderen uit te werken.
  • Het organiseren van een toeleidingsinitiatief zoals een openclubdag, proeflessen of een buddysysteem kan helpen om de drempel te verlagen.
  • Door de bestaande diversiteit binnen je sportorganisatie te tonen, kunnen potentiële nieuwe leden zich gemakkelijker identificeren met de leden en medewerkers van je sportorganisatie.
  • Door samen te werken met de sportdienst of sociale partners in je gemeente kan je een nieuw doelpubliek bereiken.

Meer info lees je op de website van de Vlaamse Sportfederatie.

Wil je ongelijkheid aanpakken door een sportaanbod te organiseren voor één specifieke doelgroep? Dat heet een positieve actie en is juridisch toegelaten indien je aan bepaalde voorwaarden voldoet.

  • Er is een duidelijke ongelijkheid vastgesteld.
  • Het onderscheid is gericht op het wegwerken van die ongelijkheid.
  • Het onderscheid is tijdelijk van aard.
  • Het onderscheid mag de rechten van anderen niet nodeloos inperken (= de proportionaliteitstoets).

Lees er meer over in ons advies.

Jouw antwoord: Ja

Biedt jouw sportorganisatie gelijkwaardige mogelijkheden aan alle sporters?

Bijvoorbeeld: moet het vrouwenteam op een minderwaardig veld spelen of de oude wedstrijdtenue van de mannenploeg afdragen? Wordt de finale van de mannen steeds op het beste moment georganiseerd? Krijgen alle sporters/ploegen gelijkwaardige ondersteuning?




Als het vrouwenteam systematisch minderwaardige mogelijkheden krijgen dan de mannelijke sporters in je organisatie geef je impliciet de boodschap dat mannensport de norm is en al de rest minderwaardig. Door een gelijkwaardige ondersteuning te bieden aan al je sporters (aangepast aan het competitieniveau) toon je dat iedereen evenwaardig is binnen je sportorganisatie. Denk hierbij aan het terrein waarop gesport wordt, de kleedkamerfaciliteiten, de outfit voor trainingen en wedstrijden, de coaching, de eventuele vergoeding, enzovoort. 

Als het vrouwenteam systematisch minderwaardige mogelijkheden krijgen dan de mannelijke sporters in je organisatie geef je impliciet de boodschap dat mannensport de norm is en al de rest minderwaardig. Door een gelijkwaardige ondersteuning te bieden aan al je sporters (aangepast aan het competitieniveau) toon je dat iedereen evenwaardig is binnen je sportorganisatie. Denk hierbij aan het terrein waarop gesport wordt, de kleedkamerfaciliteiten, de outfit voor trainingen en wedstrijden, de coaching, de eventuele vergoeding, enzovoort. 

Als het vrouwenteam systematisch minderwaardige mogelijkheden krijgen dan de mannelijke sporters in je organisatie geef je impliciet de boodschap dat mannensport de norm is en al de rest minderwaardig. Door een gelijkwaardige ondersteuning te bieden aan al je sporters (aangepast aan het competitieniveau) toon je dat iedereen evenwaardig is binnen je sportorganisatie. Denk hierbij aan het terrein waarop gesport wordt, de kleedkamerfaciliteiten, de outfit voor trainingen en wedstrijden, de coaching, de eventuele vergoeding, enzovoort. 

Jouw antwoord: Ja

Zijn er inclusieve kledijvoorschriften in jouw sportorganisaties?

Kunnen sporters tijdens trainingen en voor wedstrijdkledij vrij kiezen tussen verschillende modellen, bijvoorbeeld een short, sportrokje of lange broek? Zijn er voor de sporters, scheidsrechters en medewerkers tijdens een evenement zowel maten beschikbaar voor vrouwen als voor mannen? Is een hoofddoek dragen toegestaan?

Wist je dat?

Recent werd de outfit van de Engelse nationale voetbalploeg bij de vrouwen aangepast zodat ze niet langer witte shorts moesten dragen. Op die manier hoeven de spelers zich geen zorgen te maken over eventuele ongelukjes tijdens hun menstruatie.





Wees zo flexibel mogelijk wanneer het gaat over kledijvoorschriften. Voorzie verschillende opties zodat iedereen zich comfortabel kan voelen op het sportterrein. Zorg bijvoorbeeld dat er een lange broek en/of t-shirt met lange mouwen onder de wedstrijdtenue kan gedragen worden. Spreek hiervoor indien nodig een vaste kleur af zodat er voldoende uniformiteit is op het sportterrein (bekijk hiervoor het reglement van je federatie). Benoem de verschillende opties en laat iedereen een eigen keuze maken. Het zou jammer zijn mochten sporters afhaken omdat ze zich niet comfortabel voelen in de kledij die ze moeten dragen. Meer info lees je in deze Q&A.

Lees ook zeker eens ons advies voor meer informatie in verband met het dragen van lichaamsbedekkende kledij en/of een hoofddoek tijdens het sporten.

Wees zo flexibel mogelijk wanneer het gaat over kledijvoorschriften. Voorzie verschillende opties zodat iedereen zich comfortabel kan voelen op het sportterrein. Zorg bijvoorbeeld dat er een lange broek en/of t-shirt met lange mouwen onder de wedstrijdtenue kan gedragen worden. Spreek hiervoor indien nodig een vaste kleur af zodat er voldoende uniformiteit is op het sportterrein (bekijk hiervoor het reglement van je federatie). Benoem de verschillende opties en laat iedereen een eigen keuze maken. Het zou jammer zijn mochten sporters afhaken omdat ze zich niet comfortabel voelen in de kledij die ze moeten dragen. Meer info lees je in deze Q&A.

Lees ook zeker eens ons advies voor meer informatie in verband met het dragen van lichaamsbedekkende kledij en/of een hoofddoek tijdens het sporten.

Wees zo flexibel mogelijk wanneer het gaat over kledijvoorschriften. Voorzie verschillende opties zodat iedereen zich comfortabel kan voelen op het sportterrein. Zorg bijvoorbeeld dat er een lange broek en/of t-shirt met lange mouwen onder de wedstrijdtenue kan gedragen worden. Spreek hiervoor indien nodig een vaste kleur af zodat er voldoende uniformiteit is op het sportterrein (bekijk hiervoor het reglement van je federatie). Benoem de verschillende opties en laat iedereen een eigen keuze maken. Het zou jammer zijn mochten sporters afhaken omdat ze zich niet comfortabel voelen in de kledij die ze moeten dragen. Meer info lees je in deze Q&A.

Lees ook zeker eens ons advies voor meer informatie in verband met het dragen van lichaamsbedekkende kledij en/of een hoofddoek tijdens het sporten.

Mocht je sportorganisatie in de toekomst toch kledijvoorschriften opstellen of gebruik maken van een uniform, let er dan op om dit op inclusieve manier te doen.

Voorzie verschillende opties zodat iedereen zich comfortabel kan voelen op het sportterrein. Zorg bijvoorbeeld dat er een lange broek en/of t-shirt met lange mouwen onder de wedstrijdtenue kan gedragen worden. Spreek hiervoor indien nodig een vaste kleur af zodat er voldoende uniformiteit is op het sportterrein (bekijk hiervoor het reglement van je federatie). Benoem de verschillende opties en laat iedereen een eigen keuze maken. Het zou jammer zijn mochten sporters afhaken omdat ze zich niet comfortabel voelen in de kledij die ze moeten dragen. Meer info lees je in deze Q&A.

Jouw antwoord: Ja

Organiseert jouw sportorganisatie gemengde trainingen?

Zijn alle trainingen strikt man/vrouw gescheiden of zijn er mogelijkheden voor alle sporters (cis vrouwen, cis mannen, trans, non-binaire en intersekse personen) om samen te sporten? 

Wist je dat?

De bijvoeglijke naamwoorden cis, trans en non-binair gaan over genderidentiteit: hoe iemand zich voelt. Cisgender betekent dat het geboortegeslacht en de genderidentiteit overeenkomen. Cis vrouwen zijn geboren met vrouwelijke geslachtskenmerken en voelen zich vrouw, cis mannen met mannelijke geslachtskenmerken en voelen zich man. Bij transgender personen komt het geboortegeslacht en de genderidentiteit niet overeen. Een trans man kreeg bij geboorte het vrouwelijke geslacht toegewezen maar voelt zich eerder man, bij een trans vrouw is het omgekeerde van toepassing. Een non-binair persoon voelt zich niet thuis in de binaire gendercategorieën man of vrouw. 

Intersekse gaat niet over genderidentiteit maar over biologisch geslacht. Intersekse personen worden geboren met biologische geslachtskenmerken die niet helemaal overeenkomen met wat als een typisch mannen- of vrouwenlichaam wordt gezien. 

Meer lezen




Sport is vaak binair georganiseerd (mannen en vrouwen in aparte ploegen en competitie). Personen die zich niet (helemaal) thuis voelen in die strikte indeling vinden daardoor soms moeilijk ingang in ploeg- of competitiesport. Denk eens na of je een uniseks sportaanbod kan uitwerken, met bijvoorbeeld gemengde competities met een genderratio van max. 50% deelnemers van dezelfde genderidentiteit. Of misschien hoeven niet alle trainingen in aparte groepen door te gaan maar kan je op regelmatige basis gemengde sessies organiseren. Bespreek met je leden welke trainingen liever gemengd of apart doorgaan.

Zie ook deze Engelstalige brochure.

Sport is vaak binair georganiseerd (mannen en vrouwen in aparte ploegen en competitie). Personen die zich niet (helemaal) thuis voelen in die strikte indeling vinden daardoor soms moeilijk ingang in ploeg- of competitiesport. Denk eens na of je een uniseks sportaanbod kan uitwerken, met bijvoorbeeld gemengde competities met een genderratio van max. 50% deelnemers van dezelfde genderidentiteit. Of misschien hoeven niet alle trainingen in aparte groepen door te gaan maar kan je op regelmatige basis gemengde sessies organiseren. Bespreek met je leden welke trainingen liever gemengd of apart doorgaan.

Zie ook deze Engelstalige brochure.

Sport is vaak binair georganiseerd (mannen en vrouwen in aparte ploegen en competitie). Personen die zich niet (helemaal) thuis voelen in die strikte indeling vinden daardoor soms moeilijk ingang in ploeg- of competitiesport. Denk eens na of je een uniseks sportaanbod kan uitwerken, met bijvoorbeeld gemengde competities met een genderratio van max. 50% deelnemers van dezelfde genderidentiteit. Of misschien hoeven niet alle trainingen in aparte groepen door te gaan maar kan je op regelmatige basis gemengde sessies organiseren. Bespreek met je leden welke trainingen liever gemengd of apart doorgaan.

Zie ook deze Engelstalige brochure.

Jouw antwoord: Ja